मिशन मून (अपोलो 11 ते चांद्रयान 3)

मिशन मून अपोलो..११ ते चांद्रयान..३ 

        

        आपल्या पृथ्वीपासून हजारो नव्हे तर लाखो किलोमीटर दूर अंतरावर असलेल्या चंद्राचे सर्वांनाच फार पूर्वीपासून आकर्षण आणि कुतूहल आहे. या विलक्षण कुतूहलाचा विषय ठरलेल्या चंद्रावर पृथ्वीप्रमाणे पाणी असणार का? तेथील पृष्ठभागावर सजीव सृष्टी असेल का? चंद्रावरील वातावरण कशाप्रकारचे असणार? तेथे गुरूत्वाकर्षण असणार का? अशा अनेक प्रकारच्या रहस्यांची उकल करण्यासाठी सोव्हियत रशिया आणि अमेरिका या प्रगत राष्ट्रांनी सर्वप्रथम प्रयत्न सुरू केले. त्यादृष्टीने सद्यस्थितीत चीन आणि भारताचेही जोरदार प्रयत्न सुरू आहेत. १४ सप्टेंबर १९५९ रोजी रशियाने पाठवलेले लूना-२ हे अंतराळयान चंद्राच्या पृष्ठभागावर उतरले खरे... मात्र दुर्दैवाने हे लूना-२ यान तेथेच नष्ट झाले! तरीही यशापयशाचा विचार न करता रशियाने त्यानंतर कित्येक यशस्वी चांद्रमोहिमा राबवल्या. या स्पर्धेत अमेरिकेने सुध्दा मागे न राहता आपले महत्त्वाकांक्षी 'अपोलो अभियान' यशस्वीपणे राबवून अख्ख्या जगावर वेगळाच ठसा उमटवला. त्यांची अपोलो..११ ही चांद्रमोहीम कमालीची यशस्वी ठरली आणि 'नील आर्मस्ट्रॉंग'च्या रूपाने चंद्राच्या पृष्ठभागावर पहिले मानवी पाऊल टाकण्याचा बहुमान त्यांना मिळाला. तसेच उत्कंठा वाढवणारी चांद्रयान-२ ही भारताची चांद्रमोहीम आपण यापूर्वी अनुभवली आहेच. त्याचप्रमाणे नुकतीच पार पडलेली आणि कमालीची यशस्वी ठरलेली महत्वाकांक्षी चांद्रयान..३ मोहीम अख्ख्या जगासाठी अभिमानाचा विषय ठरली आहे. चंद्राच्या दक्षिण धृवावरील पृष्ठभागावर भारताने चांद्रयान..३ चे विक्रम लॅंडर आणि प्रग्यान रोव्हर ( बग्गी ) अलगदपणे उतरवून आपल्या शिरपेचात मानाचा तुरा खोवला आहे. या निमित्ताने चंद्राच्या दक्षिण धृवावरील पृष्ठभागावर यान उतरवणारा भारत हा पहिलाच देश ठरला आहे. भारताच्या चांद्रयान.. २ आणि चांद्रयान.. ३ या मोहिमांचा अगदी सुरुवातीपासूनचा रोमहर्षक प्रवास तसेच रशिया, अमेरिका आणि चीन या देशांच्या उत्सुकता वाढवणाऱ्या चांद्रमोहिमांच्या विलक्षण सफरींचा सविस्तर आढावा 'मिशन मून' या पुस्तकाच्या माध्यमातून घेण्यात आला आहे. त्यामुळे सर्वच गटातील शालेय विद्यार्थ्यांसोबतच पालक, शिक्षक आणि सर्वसामान्य वाचक या सर्वांसाठी 'मिशन मून' हे पुस्तक अतिशय उपयुक्त ठरणार याची खात्री आहे. 'मिशन मून अपोलो..11 ते चांद्रयान..3' या प्रेरणादायी पुस्तकासाठी साजेसे मुखपृष्ठ पुण्यातील प्रसिद्ध चित्रकार प्रशांत भारताल यांनी रेखाटलं आहे. तसेच अंतर्गत सजावट आणि अक्षर जुळवणी संगीता जावळकर यांनी केली आहे. या दोघांचेही मनःपूर्वक आभार व्यक्त करतो. या पुस्तकासाठी सुरुवातीपासून सतत पाठपुरावा करणारे आणि मेहनत घेणारे प्रकाशक मित्र शैलेंद्र कदम यांना मनापासून धन्यवाद देतो.

 ... विनोद श्रा. पंचभाई

 भ्रमणध्वनी 9923797725